Tối 27.12, tại Rạp Xiếc Trung ương (Hà Nội), sự kiện văn hóa - nghệ thuật “Xiếc Họa Đông Hồ” diễn ra, thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.
Chương trình do dự án “Thức cùng di sản” tổ chức, dưới sự bảo trợ chuyên môn của Liên đoàn Xiếc Việt Nam và Trung tâm Bảo tồn Tranh Dân gian Đông Hồ.
Chương trình Xiếc Họa Đông Hồ đưa tranh dân gian đến gần hơn với công chúng trẻ. Ảnh: BTC
Điểm đặc biệt của sự kiện nằm ở cách tiếp cận mới mẻ: đưa tranh dân gian Đông Hồ - một di sản lâu đời của văn hóa Việt - bước ra khỏi mặt giấy điệp, “sống” trên sân khấu bằng ngôn ngữ của xiếc đương đại.
Thay vì chỉ dừng lại ở việc trưng bày hay giới thiệu, chương trình lựa chọn hình thể, chuyển động và kỹ thuật xiếc để kể câu chuyện về làng tranh, về đời sống và tâm hồn người Việt.
Hoạt động trung tâm của sự kiện là vở diễn “Ký ức làng Hồ”, kéo dài 90 phút, được xây dựng theo cấu trúc ba phần.
Mở đầu là không gian “Đu Quan họ” giàu chất trữ tình, với sự tham gia của NSƯT Thu Hương và NSƯT Thanh Tuấn, gợi lại nhịp sống yên bình, đậm đặc bản sắc của vùng Kinh Bắc. Âm nhạc, chuyển động và ánh sáng hòa quyện, tạo nên cảm giác thân thuộc, gần gũi cho người xem.
Tiết mục “Đu quan họ” đưa khán giả về với làng quê Kinh Bắc. Ảnh: BTC
Ở phần tiếp theo, khán giả có dịp lắng nghe những chia sẻ trực tiếp từ Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Hữu Quả - người đã gắn bó trọn đời với tranh dân gian Đông Hồ.
Những câu chuyện về lịch sử hình thành, thăng trầm của làng tranh, về kỹ thuật khắc gỗ, giấy điệp và màu sắc tự nhiên đã giúp công chúng hiểu sâu hơn giá trị văn hóa ẩn sau mỗi bức tranh. Sự xuất hiện của nghệ nhân trên sân khấu được xem như điểm nối đặc biệt giữa quá khứ và hiện tại.
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Hữu Quả chia sẻ tại sự kiện. Ảnh: BTC
Cao trào của chương trình là phần sân khấu hóa “Chuyện Nhà Tí”, nơi các tác phẩm tranh Đông Hồ quen thuộc như “Đám cưới chuột”, “Hứng dừa”, “Vinh quy bái tổ”... được tái hiện bằng các tiết mục nhào lộn, thăng bằng, tung hứng.
Các nhân vật dân gian như bước ra khỏi khung tranh, mang hình hài sống động, giàu biểu cảm, cho thấy khả năng giao thoa tự nhiên giữa mỹ thuật truyền thống và nghệ thuật biểu diễn đương đại.
Các tiết mục đặc sắc trong vở diễn “Ký ức làng Hồ“. Ảnh: BTC
Không chỉ dừng lại ở chương trình biểu diễn buổi tối, ban ngày cùng ngày, khuôn viên Rạp Xiếc Trung ương còn được tổ chức thành một “hội làng” thu nhỏ.
Tại đây, khán giả, đặc biệt là người trẻ và du khách quốc tế, có cơ hội tham gia trò chơi dân gian, trải nghiệm in tranh Đông Hồ và tìm hiểu về các nguyên liệu tự nhiên tạo nên sắc màu đặc trưng của dòng tranh này.
Các hoạt động trải nghiệm buổi sáng. Ảnh: BTC
Theo ban tổ chức, “Xiếc Họa Đông Hồ” không chỉ là một sự kiện nghệ thuật, mà còn là thử nghiệm nghiêm túc trong việc tìm kiếm hướng tiếp cận mới cho công tác bảo tồn di sản.
Chương trình diễn ra trong bối cảnh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vừa được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp tại kỳ họp ngày 9.12.2025, càng làm nổi bật ý nghĩa của việc đưa di sản trở lại đời sống đương đại.
Sự kiện gợi mở cách tiếp cận mới trong việc bảo tồn và phát huy di sản truyền thống, gần gũi hơn với công chúng trẻ và khách quốc tế. Ảnh: BTC
Thông qua sự kết hợp giữa xiếc đương đại và tranh dân gian, chương trình mở ra gợi ý về một con đường quảng bá văn hóa Việt Nam gần gũi, sinh động hơn với công chúng trong nước và quốc tế, đồng thời cho thấy vai trò, trách nhiệm và sức sáng tạo của thế hệ trẻ trong hành trình gìn giữ và lan tỏa giá trị di sản.
Nguyễn Cường
(Theo laodong.vn)