Tới dự buổi lễ có đồng chí GS. TS. Nguyễn Xuân Thắng - Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cùng lãnh đạo, đại diện lãnh đạo một số ban, bộ, ngành Trung ương và Hà Nội; các văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật.

GS. TS. Nguyễn Xuân Thắng phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ.

   Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương khẳng định, Lễ trao Tặng thưởng các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật chất lượng cao xuất bản năm 2024 diễn ra vào thời điểm những ngày cuối năm 2025, khép lại một năm có nhiều sự kiện hết sức trọng đại của đất nước; tạo tiền đề vững chắc để tự tin bước vào năm mới 2026 với nhiều kỳ vọng mới. Đây là sự kiện thường niên và là năm thứ 11 Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức hoạt động có ý nghĩa sâu sắc và thiết thực này. Nhưng quan trọng hơn, đây là dịp cùng nhìn lại 40 năm văn học, nghệ thuật vươn lên trong sự nghiệp Đổi mới của Đảng, của đất nước; gần 20 năm thực hiện Nghị quyết 23-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa X) “Về phát triển văn học, nghệ thuật trong tình hình mới”.

   Phát biểu tại Lễ tặng thưởng, PGS. TS. Nhà văn Nguyễn Thế Kỷ, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cho biết: Tính từ lần xét và trao Tặng thưởng các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật chất lượng cao lần thứ nhất (năm 2010-2012), đến nay, Tặng thưởng đã đi qua 11 mùa giải. Đã có 973 tác phẩm sách, bài nghiên cứu lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật của hàng trăm nhà khoa học trong cả nước gửi về tham dự. Qua các bước thẩm định nghiêm túc, khoa học, khách quan, qua 10 mùa Tặng thưởng, Hội đồng đã lựa chọn và vinh danh 241 tác phẩm sách và bài nghiên cứu chất lượng cao, tỉ lệ tác phẩm được lựa chọn và trao Tặng thưởng đạt ở mức 25-30%.

PGS. TS. Nguyễn Thế Kỷ báo cáo tổng kết tại Lễ trao tặng thưởng lần thứ XI.

   Riêng đối với đợt xét Tặng thưởng lần này (dành cho các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật xuất bản và công bố năm 2024), Hội đồng nhận được 76 tác phẩm gửi về tham dự, trong đó có 45 cuốn sách và 31 bài viết, cụm bài viết.

Các đại biểu tại buổi lễ.

   Trên cơ sở xem xét toàn diện về chất lượng học thuật, giá trị lý luận và tác động xã hội, Ban Chỉ đạo thống nhất đề nghị Chủ tịch Hội đồng quyết định trao Tặng thưởng cho 23 tác phẩm, trong đó có 14 công trình sách và 09 bài viết/cụm bài viết, cụ thể: mức A: 02 công trình; mức B: 04 công trình; mức C: 08 công trình; mức Khuyến khích: 09 công trình và 16 đơn vị báo chí, xuất bản có nhiều đóng góp tích cực trong công tác tuyên truyền, phổ biến và nâng cao chất lượng lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật.

GS. TS. Nguyễn Xuân Thắng trao tặng thưởng mức A cho hai tác giả

PGS. TS. Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng biên tập Báo Nhân dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam trao tặng thưởng mức B cho các tác giả

GS. TS. Tạ Ngọc Tấn, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương; PGS. TS. Lê Hải Bình, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ VHTTDL trao tặng thưởng cho các tác giả, nhóm tác giả có tác phẩm đạt mức C

Đồng chí Trần Thanh Lâm, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương và đồng chí Nguyễn Thanh Lâm, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam trao thưởng mức Khuyến khích cho các tác giả

Thượng tướng, PGS. TS. Nguyễn Văn Thành, Phó Chủ tịch chuyên trách Hội đồng Lý luận Trung ương; PGS. TS. Nguyễn Duy Bắc, Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh trao tặng thưởng cho tập thể có thành tích tuyên truyền về công tác lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật.

   Đối với Hội đồng Lý luận Trung ương, GS. TS. Nguyễn Xuân Thắng cũng đề nghị tập trung thực hiện thật tốt một số nhiệm vụ trọng tâm sau: 

   Thứ nhất, tiếp tục quán triệt sâu sắc, cụ thể hóa và thực hiện có hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận trên các lĩnh vực chính trị; kinh tế - xã hội; văn hóa, văn nghệ; quốc phòng - an ninh và đối ngoại; đặc biệt là tham gia tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam; 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

   Thứ hai, thúc đẩy mạnh mẽ công tác nghiên cứu, lý luận, phê bình VHNT; kiên định vai trò nền tảng, chủ đạo của mỹ học Mác-xít, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng về VHNT; xây dựng và thực hiện hệ giá trị VHNT Việt Nam trước yêu cầu mới.

   Thứ ba, nâng cao tính chiến đấu, tính thuyết phục của các tác phẩm lý luận, phê bình VHNT, bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng. Hội đồng phải tiếp tục là lực lượng nòng cốt, sắc bén trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên mặt trận văn hóa, văn nghệ. Phê bình VHNT cần bản lĩnh hơn, sắc bén hơn, nhìn thẳng vào sự thật, nói đúng và trúng bản chất của vấn đề, quán triệt sâu sắc chủ nghĩa yêu nước, tinh thần dân chủ và nhân văn, lấy con người là trung tâm, vì sự phát triển chung của nền văn nghệ nước nhà, vì sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. 

   Thứ tư, tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng của công tác xét tặng thưởng tác phẩm, công trình lý luận, phê bình VHNT hàng năm; nghiên cứu để có thể mở rộng thêm cho cả lĩnh vực văn hóa nhằm tập hợp và phát huy cao độ sự tham gia của các nhà khoa học, các nhà lý luận, phê bình văn hóa, văn nghệ, nhất lực lượng trẻ ở các trường đại học, các viện nghiên cứu. Phấn đấu để tặng thưởng của Hội đồng có uy tín cao về chất lượng khoa học và nghệ thuật, có sức tác động và lan tỏa mạnh mẽ, tích cực ở cả khâu sáng tác và khâu đánh giá, ghi nhận giá trị tác phẩm VHNT.

   Thứ năm, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động lý luận, phê bình. Xây dựng hệ thống dữ liệu số về lý luận, phê bình VHNT; ứng dụng công nghệ số để lan tỏa giá trị, tác dụng của các tác phẩm lý luận, phê bình đến đông đảo các nhà khoa học và công chúng, phát huy ưu thế trên không gian mạng...

DƯƠNG HUYỀN TRANG